روش های افزایش خلاقیت - کتاب ها و مقالات دکتر پریسا خسروتاش

  روشهای افزایش خلاقیت در کودکان و نوجوان به چه صورت است

به نظر می رسد خلاقیت بسیار پر اهمیت است،برای زندگی بهتر در دنیای امروز باید خلاق باشیم و سعی کنیم فرزندان و دانش آموزانمان را خلاق تربیت کنیم.
در این زمینه سئوالاتی به این شکل به ذهن خواهد رسید:
 
- خلاقیت چیست ؟
 
- عوامل و موانع خلاقیت چه چیزهایی هستند؟
 
- خلاقیت در چه محیطی بهتر رشد می کند؟
 
-افراد خلاق چه ویژگی هایی دارند؟
 
برای دریافت پاسخ سئوالات بالا با این بحث همراه باشید.
 
 
تعاریف خلاقیت
 
 تعاریف با توجه به چهار نظریه بیان می شوند.
 
خلاقیت:
-  نوعی حل مسئله است ( گانیه ،1985).
 
- همان تفکر واگرا است(گیلفورد ،1950).
 
- هر اثر نو وارزشمندی است که ازطریق اکتشاف حاصل شده باشد( آمابیل ،1990 ).
 
- توانایی حل مسئله است که فرد ازقبل آن را نیاموخته باشد(وایزبرگ ،1995).
 
-
 
ویژگی های تفکر واگرا ازدیدگاه گیلفورد
 
- سیالی :ارائه راه حل های متعدد در حل مسئله.
 
- اصالت :تفکر به شیوه ای غیر متداول.
 
- انعطاف پذیری : توانایی فکر کردن به راه های مختلف برای حل مسائل جدید.
 
-  بسط: توانایی توجه به جزئیات.
 
-  ترکیب :کنار هم قرار دادن اندیشه های
 نا همخوان.
 
- تحلیل : شکستن ساختارهای نمادین به عناصر تشکیل دهنده.
 
- سازمان دادن : تغییر شکل دادن طرح ها و کارکردها.
 
- پیچیدگی :توانایی برخورد کردن با تعدادی اندیشه مختلف به طور هم زمان.
 
ازمیان ویژگی های بالا 3 ویژگی اول مهم تر هستند.
 
 
 
 
ویژگی های افراد خلاق ازنظر اشتنبرگ
 
- تمایل دارند که در یک حوزه خاص سرآمد باشند.
 
- به حل مسائل غیر متداول علاقه مند هستند.
 
-  به خوبی می توانند جهت های ذهنی را تغییر دهند و ازتصاویر ذهنی استفاده کنند.
 
- دارای اعتماد به نفس بالا هستند ، ریسک پذیری بالایی دارند و بسیار پر کار هستند .
 
- دارای ارزش های درونی و اهداف شخصی مشخص هستند.
 
- محدودیت ها را نمی پذیرند.
 
- ازمحیط خودشان برای ساختن چیزی نو و منحصر به فرد استفاده می کنند.
 
- بسیار کنجکاوهستند.
 
- پیچیدگی مسائل، توجه آنها را جلب می کند .
 
- تازگی و بدیع بودن را ترجیح می دهند.
 
- افراد خلاق خیال پردازی دارند و رویاهای خود را بهتر به خاطر می آورند.
 
- افراد خلاق می توانند در یک زمان به جنبه های متفاوتی ازیک موقعیت توجه نمایند و مقایسه های بیشتری در یک موقعیت انجام دهند ، آنها دارای تمرکزبالاتری به نسبت افراد عادی هستند. به نظر می رسد این افراد توجه نا متمرکزدارند ولی افراد غیر خلاق توجه خود را متمرکز تر می کنند و این موضوع باعث می شود از فکر کردن در مورد ایده های نو آورانه دور شوند.
 
-  نیمکره راست در افراد خلاق فعال تر است.
 
- شیفته تازگی هستند و به دنبال تحریکات ذهنی بیشتر هستند.
 
- زیبا پسند هستند و به آثار هنری علاقه مند هستند.
 
- دارای انگیزه پیشرفت بالایی هستند.
 
- ویژگی های یک متفکر انتقادی را دارا می باشند.
 
- دارای قدرت ابراز وجود بالایی هستند.
 
 
 
 رابطه هوش و خلاقیت
 
نیکولز (1972) معتقد است که هر چند افراد خلاق از هوش بالاتر ازمتوسط برخوردارند ، اما برای این که فرد بسیار خلاق باشد الزاما نباید نابغه باشد .ازطرف دیگر افراد پرهوش لزوما افراد خلاقی نیستند.
در کل می توان گفت گرچه بین هوش و خلاقیت همبستگی بالایی وجود ندارد اما افراد خلاق در میان افراد کم هوش یا دارای ضعف یادگیری وجود ندارند. در زمینه این ارتباط به یک فرضیه آستانه ای اشاره می شود مبنی بر این که تا سطح معینی از هوش یعنی 120، بین هوش و خلاقیت همبستگی کمی وجود دارد اما بالاتر از هوش 120 این همبستگی دیده نمی شود.
 
 
خصوصیات خانواه افراد خلاق
 
- افراد خانواده به یکدیگر احترام می گذارند.
 
- به اعضا خانواده آزادی عمل برای اکتشاف جهان داده می شود.
 
- آزادی برای تصمیم گیری وجود دارد.
 
- عدم وابستگی زیاد به والدین، دیده می شود .
 
- والدین نگرانی زیاد در مورد کودکان ندارند.
 
 
پیشنهاداتی برای افزایش خلاقیت در خانواده
 
- والدین نباید علائق خود را بر نحوه زندگی کودک تحمیل کنند زیرا این طریق برخورد ،مانعی برای خلاقیت خواهد بود.
 
- نباید به فرزندان برای هر کاری پاداش داده شود زیرا در این صورت آنها برای کار کردن انگیزه کافی نخواهند داشت و هیچ کاری را برای لذت موجود در آن انجام نخواهند داد.
 
- حس شوخ طبعی در خانواده باعث رشد خلاقیت می شود.
-
- والدین نباید بین کودکان تبعیض قائل شوند زیرا تبعیض مانعی برای خلاقیت محسوب می شود.
 
- تخیل کودک نقش مهمی در خلاقیت دارد نباید به آن بی توجهی شود.
 
- قوانین سخت و محکم در خانواده باعث رفتار قالبی و تکراری می شود و خلاقیت را کاهش می دهد.
تکنیک های افزایش خلاقیت در دانش آموزان
 
- تجارب دانش آموزان به موقعیت های خاص محدود نشود و معلم سعی کند سئوال هایی مطرح کند که دانش آموزان را به تفکر خلاق وادار نماید.در این زمینه لازم است معلم بیشتر سئوال هایی را مطرح کند که دارای یک جواب منحصر به فرد نیستند و ازسئوال هایی استفاده شود که تفکر واگرا را ترغیب می نمایند.
 
- فرصت هایی برای یادگیری اکتشافی در کلاس ایجاد شود. زیرا یکی ازخصوصیات افراد خلاق استقلال شخصی و توانایی پیدا کردن راه حل برای مسائل به طریق اکتشافی است .
 
- تفاوت های فردی دانش آموزان محترم شمرده شود و از رقابت و هم چشمی بین آنها جلوگیری شود.
 
- رفتارهای خلاقانه از طرف معلم ارائه شود تا الگوی دانش آموز قرار بگیرد.
 
- ازروش ها وفنون افزایش خلاقیت در کلاس استفاده شود . یکی از مشهورترین روش ها در این زمینه روش بارش مغزی است.در این روش معلم مسئله ای را به دانش آموزان می دهد وازآنها می خواهد هر تعداد راه حل را که به ذهنشان می رسد بیان کنند.در ضمن پیش از ارائه تمام راه حل ها از طرف همه دانش آموزان ، در مورد آنها اظهار نظری نمی شود.


منابع مورد استفاده:
-روان شناسی تربیتی ،دکتر سیف
-سایت فکر نو

 متعلق به سایت :دکتر پریسا خسروتاش ، روان شناس کودک و نوجوان



Share تاريخ: 1395/09/29 مشاهده : 383

, , , , , , , ,



گذاشتن نظر