درمان اختلال خواندن

تشخیص  و درمان اختلالات خواندن

در فرایند درمان ابتدا لازم است به تشخیص اختلالات خواندن پرداخته شود.در این زمینه لازم است به مقدمه زیر توجه شود:

 عدم توانایی خواندن در فرد ،علی رغم برخورداری از سلامت ببینایی ، شنوایی ، هوشی ، حسی و ... را اختلال خواندن می گویند. اختلال خواندن به معنی وجود نقص جدی در مهارتهای خواندن، شناخت و بیان حروف ، کلمه ، ترکیب حروف ، بخش کردن کلمه ، خواندن متن و درک مطالب خوانده شده ) می باشد ، به طوری که تحصیل و زندگی روزمره فرد که نیازمند مهارت های خواندن می باشند ،با مشکل مواجه گردند. این اختلال با نام های دیسلکسی ،الکسی ،عقب ماندگی خواندن ونارساخوانی نیز نامیده می شود.

علائم اختصاصی
--ناتوانی در باز شناسی حروف : شکل نوشتاری حروف را یاد نمی گیرد . مثال : نمی داند شکل ( س) چیست ؟ یا اسم آن را می داند ( سین) ولی صدای آنرا نمی داند .

-- ناتوانی در تمیزدیداری حروف : برخی حروف را که تا حدی شبیه به هم هستند ، اشتباه تشخیص می دهد . مثال ( ز) را با ( ر) ، ( د) را با ( ر) ، ع و ح را با یکدیگر اشتباه می گیرد.

-- ناتوانی در ترکیب حروف :حروف را به تنهایی می شناسد ولی نمی تواند آنها را ترکیب کرده و یک کل بسازد . مثال :( ر-ه-ا )را تک تک می خواند ولی( رها) را نمی تواند بخواند یعنی نمی تواند حروف آنها را ترکیب کند و کل را تشخیص دهد.

---حذف کردن : معمولا حروف اضافه یا آخر فعل ها را حذف می کند . مثال : ( رفتند) را ( رفتن) می خواند. 

-- -کلی خوانی : در واقع در خواندن کلمات مشکلی ندارد و لیکن در خواندن حروف و یا بخشی از یک کلمه با مشکل روبرو می شوند . مثال : زاهدان را می خواند ولی حروف و یا بخش های آنرا   به تنهایی در آن نمی تواند پیدا کند و بخواند . به عبارتی ممکن است کل کلمه را به عنوان یک شکل حفظ کرده باشد .

درک مطلب : برخی از کودکان توانایی خواندن( حتی گاهی روان خوانی متن ) را به خوبی دارند ولیکن قادر به پاسخ دادن به سوالات مربوط به متن مطالعه شده ،نیستند یا به عبارتی آنچه را می خوانند درک نمی کنند.


روش های درمانی
برای درمان مشکلات خواندن ،درمانگر از روش های زیر بهره خواهد گرفت و این روش ها را به  خانواده نیز آموزش خواهد داد:
---تعدادي تصوير تهيه می شود و دانش آموز تشويق می شود تا آنها را با صداي بلند تلفظ كند. واژه هاي مربوط به اين تصاوير بايد به گونه اي انتخاب شوند كه دارای صدا و حرف مورد نظر درمانگر باشند.

----صدايي كه مي خواهيم به كودك اموزش دهيم مثل ت را مشخص كرده به كودك مي گوييم به كلماتي كه براي او تلفظ مي كنيم گوش كند و هر گاه به واژه اي برخورد كرد كه حرف ت دارد علامت بدهد.

---وسيله اي را در دست مي گيريم و نام آن را غلط تلفظ مي كنيم و از كودك مي خواهيم اشتباه ما را شناسايي كند. مثلا در مورد کتاب مي گوييم (ستاب،رتاب ،آتاب)آن گاه او پس از شنيدن هر كدام از اين كلمات،سعی می کند كلمه را صحيح تلفظ كند.   .

-----صداهاي يك كلمه را با فاصله تلفظ مي كنيم؛كودك گوش كند و سپس خودش به طور كامل آن كلمه را تلفظ كند.مثلا؛ز می ن و او بگويد زمین.

---كلماتي را تلفظ مي كنيم و از كودك مي خواهيم تكرار كند.

---با تكرار تمرين قبلي از او مي خواهيم كه او صداهاي كلمه را با فاصله بگويد و ما كلمه را تلفظ نماييم.

----درمانگر حروف الفبا را به دانش آموز نشان مي دهد و او بايد آن ها را تلفظ كند.اين كار آن قدر ادامه مي يابد تا مطمئن شويم حروف الفبا را به خوبي مي شناسد.

----تقليد صداهای حيوانات مختلف مثل خروس،مرغ،كبوتر،توسط دانش آموز می تواند براي فهم صداها بسيار مفيد باشد.
----كلمات بي معني را تلفظ مي كنيم تا هر گاه صداي مورد نظر را شنيد علامت بدهد .

----تصاويري تهيه مي كنيم كه صداهاي آخر نام آنها يكسان باشد،از كودك مي خواهيم آنها را نام برده و پس از نام بردن هر كلمه صداي آخر را تكرار كند.مثل:داس،تاس،کلاس.

---كلماتي را ناقص تلفظ مي كنيم و از كودك مي خواهيم بقيه اش را بگويد؛مثلا مي گوييم کو--د—ک.او بايد بگويد کودک.

---چند تصوير به كودك نشان مي دهيم كه در ميان آن ها نام دو تصوير با حروف مشابهی شروع می شوند،سپس از كودك مي خواهيم آن دو كلمه را نام ببرد.

----درمانگر آهنگي را زمزمه كرده،از دانش آموز مي خواهد آن آهنگ را تقليد كند.

----تقليد صداهای حيوانات مختلف مثل خروس،مرغ،كبوتر،توسط دانش آموز می تواند براي فهم صداها بسيار مفيد باشد.              


منابع:
-اختلالات یادگیری ،عزت الله نادری ،مریم سیف نراقی
-درمان اختلالا ت خواندن،دکتر مصطفی تبریزی
-مرکز اختلالات یادگیری سقز


 متعلق به سایت : دکتر پریسا خسروتاش،روان شناس کودک و نوجوان

Share تاريخ: 1395/09/29 مشاهده : 1008

, , , , , , , ,



گذاشتن نظر